Sun Set at Madhavpur Ghed
ઈતિહાસ દુહા-છંદ બહારવટીયાઓ શુરવીરો

દરબાર સાહેબશ્રી એભલ પટગીર

Aebhal Patgirપાંચળ ના નોલી(તા.પાળીયાદ) ગામના શ્રીએભલપટગીર વિ.સ.૧૯૭૮માં એજ્ન્સી સરકાર(અંગ્રેજો )અનેગાયકવાડ સામે બહારવટે ચડેલા.આ એભલ પટગીરે અન્યાયનો પ્રતીકાર કરીને દાખવેલ વીરતાથી પ્રભાવિત થઇ ચારણ પાલરવભા પાલીયાએ તેમનીવિસી(૧૨૦) દુહાબનાવેલા. આશરે પંદરેક વર્ષબહારવટે રહ્યાબાદઉંડવાવોકળામાં એજન્સી સામે લડતા વીરગતી પામેલ. એવખતે પાલરવભાએ મરશીયા પણ રચેલા,અનેપાળીયા સામે દુહા ગાયેલા.

પાલરવભારચીતતેમનાદુહાઓઃ

પડછંદા તોપુનાપડે,ધમચક ધીંગાણે,
પાનંગ(શેષનાગ) ઉંઘેનહી પાતાળે,આજપટગર એભલા.
મરધર(મારવાડ)અનેહાડાનોમલક(રાજસ્થાનનાહાડારાજપુતોનો બુંદિપ્રદેશ)
,જાણે નગરનો જામ ;નોલી વાળુનામ,ઉજાળ્યુ એભલા.

વડોદરા સામુવેર,નગરનેજા તોનડ્યો;
જબરોમાથે ઝમેર,(તુ) ઉતારલ એભલા.

(દુશ્મન સૈન્યજાણે સામુહીક આત્મહત્યા કરવા જ એભલ સામેઆવેછે.)

નોલીતણાનભરમાં,ઝાંખાથયાઝાડ;
કાઠી ભડાકમાડ,ગોઆકુરેલએભલા.

આમ વીર એભલ પટગીરના દુહાઓ બનાવનાર ચારણકવિને અંગ્રેજો સામેથી વોરંટ જાહેર થયુ અને અંગ્રેજ સરકારતરફથી ખુબ કનડગત થઇ છતા એભલ પટગીરના દુહા બનાવાના ચાલુ રાખેલા, તેમણે તેમના સમકાલીન ઘણી વ્યક્તિઓના દુહા રચેલ અને શામળા(શ્રીકૃષ્ણ ) દુહાઓ રચેલ.

કાઠીયાવાડ નાઅતીથ્યની અભીવ્યક્તિ આપતો આ પ્રખ્યાત દુહોપાલરવભાપાલીયાનીરચનાછે.

“કાઠીયાવાડ માંકોકદિ,ભુલો પડય ભગવાન
મોળા કરું મેમાન (તને) સ્વર્ગ ભુલાવુ શામળા”

સ્ત્રોતઃસ્વર્ગભુલાવુશામળા(બળવંત જાની ,અંબાદાનરોહડીયા)
પે.પ્રભાતસિંહ બારહટ

ફોટોગ્રાફ: isharart