બારાડી – લીલી નાઘેર પંથક

Beautiful Barda Hill

બારાડી પંથક

હાલારની દક્ષિણે બરડા ડુંગરનો વિસ્તાર બરડો કે બારાડી પંથકના નામે ઓળખાય છે. જૂના વખતમાં એનું ક્ષેત્રફળ ૫૦૦ ચો.માઈલ હોવાનું ‘કાઠિયાવાડ સર્વસંગ્રહ’માં નોંધાયું છે. એ પ્રદેશ જૂના કાળમાં જેઠવા રાજપૂતોના તાબામાં હતો. ત્યારબાદ સોરઠમાં ભેળવી દેવાયો. બરડા પંથકના જુવાન નરનારીઓ, ગાયો, ભેંસો, ઘી અને પથરા પણ વખણાય છે. એની વાત આ દુહા કરે છેઃ

વસતી જ્યાં બહુ મેરની, નારી પાતળ પેટ,
ઘી પથ્થર વખાણમાં, ભોંય બરડો બેટ.

લીલી નાઘેર

હાલારમાં ઓખા પાસેનું પરગણું ‘બારાડી’ના નામે જાણીતું છે. બારાડી પંથકની દક્ષિણ-પૂર્વ માધવપુરથી લઈ કોડીનાર તથા ચોરવાડ અને જાફરાબાદના દરિયાકાંઠાનો વિસ્તાર નાઘેર તરીકે ઓળખાય છે. નાઘેર અસલ નાઘેર રજપૂતોના તાબામાં હતું. તેના ઉપરથી પ્રદેશ નાઘેર તરીકે ઓળખાયો હશે એમ કેપ્ટન મેકમર્કો નોંધે છે. સૌરાષ્ટ્રનો આ સૌથી વધુ સમૃદ્ધ પ્રદેશ તરીકે ઓળખાય છે. ત્યાંની ઘણી ચીજો વખણાય છેઃ

વાજા ઠાકોર, અંબવન, નારપદ્મણિ ઘેર,
રેંટ ખટુકે વાડિયે ભોંય લીલી નાઘેર.

અર્થાત્ જ્યાં વાજા રાજપૂત અને ઠાકોરોની વસ્તી છે, જેના હર્યાભર્યાં આંબાવાડિયા કેરીઓથી લચી પડે છે. ઘેર ઘેર પદ્મણિ નારીઓ છે. વાડિયુંમાં રેંટ ખટુકે છે એવી લીલીછમ નાઘેરની ધરતી કાઠિયાવાડનું કાશ્મીર ગણાય છે.

સૌરાષ્ટ્રમાં પથરાયેલાં પ્રાચીન પરગણાં અને પંથકો ત્યાંની ભૌગોલિક પરિસ્થિતિ, લોકજીવન અને લોકસંસ્કૃતિનો સુપેરે પરિચય કરાવે છે.

સૌજન્ય: લોકજીવનનાં મોતી – જોરાવરસિંહ જાદવ

Posted in ઈતિહાસ, દુહા-છંદ Tagged with: , , , , , , , , , , , , , ,

આ પણ વાંચો...

1)    વત્સરાજ સોલંકી -વાછરા દાદા 2)    જેસાજી જેઠવા ડાડા ની શૌર્ય કથા
3)    પાળીયા બોલે છે 4)    વીર યોદ્ધા – નાથા મોઢવાડિયા
5)    સૂર્ય પૂજા – ભલે ઊગ્યા ભાણ 6)    કાઠીયાવાડી છે
7)    હોથલ પદમણી – કાઠીયાવાડી દુહા 8)    રાણપુરની સતીઓ
9)    અષાઢી બીજ 10)    ઝાલાવાડ ની ખાનદાની
11)    કાઠીયાવાડી દુહા 12)    શ્રી શીતળા માતાજી મંદિર -કાલાવડ
13)    મુળુ માણેક અને પાંચ પાળિયા 14)    સાચા સંતો માથે ભક્તિ કેરા મોલ
15)    વીર મોખડાજી ગોહિલ 16)    જગાવાળા અને સંગ્રામસિંહ
17)    આનાથી મોટી કઈ વાત હોઈ શકે! 18)    महर्षि कणाद
19)    જોગીદાસ ખુમાણની આબરૂ 20)    ઉંદસરવૈયા અને બાબરિયાવાડ પંથક
21)    આહીર જ્ઞાતિ ઈતિહાસ 22)    મોટપ
23)    ચારણી નિસાણી છંદ 24)    ગોહિલવાડ
25)    કળાવંત કુળવંત કાઠીયાણી 26)    ગુજરાતના-જોવાલાયક સ્થળોમાં -વાંકાનેર
27)    સિંહણ બચ્ચું 28)    સોરઠ રતનની ખાણ
29)    લીરબાઈ 30)    રબારી જાતિનો ઇતિહાસ
31)    સોરઠ દેશ ન સંચર્યો 32)    શ્રી ચામુંડા માતાજી -ઉંચા કોટડા
33)    કલાપી તીર્થ સંગ્રહાલય 34)    વાંકાનેર
35)    ભા’ કુંભાજી – ગોંડલ 36)    ચારણી સાહિત્યમાં ઘોડાંનાં વિવિધ નામ
37)    ભૂપત બહારવટિયો 38)    બ્રહ્મભટ્ટ બારોટ
39)    ગોરખનાથ જન્મકથા 40)    મહેમાનગતિ
41)    હૈયા કેરાં હેતની સરવાણી 42)    આરઝી હકૂમત
43)    ઘેડ પંથક 44)    ગોંડલ રજવાડા ની રાજવી ગાડીઓ
45)    બારોટો ની વહી -ચોપડા 46)    ચારણ જ્ઞાતિનો ઇતિહાસ
47)    ગોરખનાથ 48)    ડુબી ગયેલ દ્વારકા
49)    સર પ્રભાશંકર પટ્ટણી 50)    સર પટ્ટણીનું જીવનઃ પ્રેરણાનો અખંડ સ્‍ત્રોત
51)    લોકમેળાની ગઈકાલ અને આજ 52)    ઓખા બંદર
53)    સૌરાષ્‍ટ્રના પાંચરત્‍નો 54)    વિર ચાંપરાજ વાળા
55)    સિંહ ચાલીસા 56)    જનેતાના દૂધમાં ભાગ
57)    જુનાગઢને જાણો 58)    કથાનિધિ ગિરનાર
59)    સતી રાણકદેવી 60)    કહેવતો એટલે સત્યનો નીચોડ
61)    કાગવાણી 62)    ભુલાઈ ગયેલી પત્ર લખવાની પરંપરા
63)    શ્રી રાણી માં શ્રી રૂડી માં 64)    જેસોજી-વેજોજી
65)    જનની જણ તો ભક્ત જણ જે 66)    જોગીદાસ ખુમાણ
67)    સત નો આધાર -સતાધાર 68)    હરસિદ્ધમાતા મંદિર -જામનગર
69)    હાલાજી મેરામણજી અજાણી 70)    સૌરાષ્ટ્ર ની ઓળખ સમા લોકડાયરા
71)    મોડ૫૨નો કિલ્લો 72)    દેપાળદે
73)    આનું નામ તે ધણી 74)    મહેર શુરવીર શહીદ નાગાજણ સિસોદિયા
75)    ધન્ય હો ધન્ય સૌરાષ્ટ્ર ધરણી 76)    રા’ખેંગાર વાવ જુનાગઢ
77)    જાંબુર ગીર 78)    ખોડીયારમાં નું પ્રાગટ્ય
79)    મુક્તાનંદ સ્વામી 80)    ઘોડાખરા હિંદુ પીર
81)    સૌરાષ્ટ્રની ઐતિહાસિક -અડી કડી વાવ 82)    ગિરનાર
83)    ત્રાગા ના પાળીયા 84)    નાથા ભાભા મોઢવાડિયા
85)    પીરમબેટ -ભાવનગર જીલ્લો 86)    ગિરનાર
87)    ઐતિહાસિક જીલ્લો -અમરેલી 88)    વિર દેવાયત બોદર
89)    રાષ્ટ્રીય શાયર ઝવેરચંદ મેઘાણી 90)    મેર જ્ઞાતિ
91)    માધવપુર ઘેડ 92)    અણનમ માથા
93)    કલાપી 94)    મહાભારત
95)    વીર રામવાળા 96)    ચાલો તરણેતરના મેળે
97)    ઉપરકોટ કિલ્લો -જુનાગઢ 98)    તુલસીશ્યામ
99)    કાઠીયાવાડની કામિની 100)    મણી(વાઘ) મંદિર -મોરબી
0 comments on “બારાડી – લીલી નાઘેર પંથક
1 Pings/Trackbacks for "બારાડી – લીલી નાઘેર પંથક"
  1. […] દાઢે ચાવ, બારાડી લીધી બધી , હવ્ય લેવા હાલાર, નાખછ ધાડાં , […]