Mother and Child
ગીત-કવિતા-બાળગીતો-હાલરડાં લોકગીત શૌર્ય ગીત

કોઈનો લાડકવાયો

રક્ત ટપકતી સો સો ઝોળી સમરાંગણથી આવે, કેસરવરણી સમરસેવિકા કોમલ સેજ બિછાવે: ઘાયલ મરતાં મરતાં રે માતની આઝાદી ગાવે. કો’ની વનિતા, કો’ની માતા, ભગિની ટોળે વળતી, શોણિતભીના પતિ-સુત-વીરની રણશય્યા પર લળતી; મુખથી ખમ્મા ખમ્મા કરતી માથે કર મીઠો ધરતી. થોકે થોકે લોક ઊમટતા રણજોદ્ધા જોવાને, શાહબાશીના શબદ બોલતા પ્રત્યેકની પિછાને; નિજ ગૌરવ કેરે ગાને જખ્મી […]

Chelaiya nu Halardu
ગીત-કવિતા-બાળગીતો-હાલરડાં શૌર્ય ગીત

ભાગું તો મારી ભોમકા લાજે

-ચેલૈયાનું હાલરડું ભાગું તો મારી ભોમકા લાજે ને ભોરિંગ ઝીલે ન ભાર, હે મેરુ સરીખા ડોલવા લાગે એને આકાશનો આધાર, મેરામણ માઝા ન મુકે ચેલૈયો સતનો ચુકે. મોરધ્વજ રાજાએ અંગ વેરાવ્યા, દીધા કર્ણે દાન, શિબી રાજાએ જાંઘને કાપી, ત્યારે મળ્યા ભગવાન. – મેરામણ દધીચી ઋષિને દેવતા યાચે, વાંસાનું કરવા વજર, હે કુહાડે જેના અંગડા કાપ્યા, […]

દુહા-છંદ લોકગીત શૌર્ય ગીત

જવામર્દો મહેરો ની યશોગાથા -મણિયારો

આ રાસ સૌરાષ્ટ્ર, ગુજરાત અને ભારત સહીત હવે તો લગભગ આખાયે વિશ્વમાં પ્રસિધ્ધ થયેલ છે. આ રાસ મહેર લોકોનો પરંપરાગત રાસ છે. જે ફક્ત પુરૂષો દ્વારા રમવામાં આવે છે. પોરબંદર અને આસપાસનાં બરડા તથા ઘેડ પંથકમાં, હોળી, સાતમ-આઠમ, નવરાત્રી તથા અન્ય કોઇ ધાર્મિક સામાજીક પ્રસંગે મણિયારો રાસ રમવામાં આવે છે. આ રાસ ડાંડીયા રાસ તરીકે […]

Blackbuck National Park, Velavadar Bhavnagar
શૌર્ય ગીત

મહાકાવ્ય

મહાકાવ્ય – હમીરજી ગોહિલ સર્ગ-૩ મિજબાનીના.અંશો ‘આ જેવો વર લાડકો કદિ ય તેં જોયો હતો – બેન ! શું ?’ ‘જો જો ! ખડ્‌ગ સુનેરી એ કર મહીં કેવું દિસે છે રૂડું ?’ ‘ઓહો ! અશ્વ કુદી રહ્યો પણ જરી આ સ્વાર ના ના ડગે !’ ‘આહા ! એ મુખતેજથી શશી અને ઝાંખી મશાલો બને […]

Rukmani Devi Temple Dwarika
દુહા-છંદ શૌર્ય ગીત

મરદ કસુંબલ રંગ ચડે

રણશીંગા વાગે સુતા જાગે કાયર ભાગે કામ પડે, ધગ ધગતી ધરતી ફોજુ ફરતી વિનાશ કરતી તેગ વડે, જનનીના જાયા કવિએ ગાયા લોક વિરલા કોક જડે, મેદાને મરવા અવસર વરવા મરદ કસુંબલ રંગ ચડે– જીય મરદ કસુંબલ રંગ ચડે ધગધગતી ધારા, તોય બહારા, પાકે બહારા પોબારા, ધરતી ગાજે, કાયર ભાગે, હાંકે દેતા, હોંકારા, જનનીના જાયા કવિએ […]

Shri Khodiar Temple Rajpara Sihor Bhavnagar
ગીત-કવિતા-બાળગીતો-હાલરડાં લોકગીત શૌર્ય ગીત

કસુંબીનો રંગ

લાગ્યો કસુંબીનો રંગ ! રાજ, મને લાગ્યો કસુંબીનો રંગ ! જનનીના હૈયામાં પોઢંતા પોઢંતા પીધો કસુંબીનો રંગ; ધોળાં ધાવણ કેરી ધારાએ ધારાએ પામ્યો કસુંબીનો રંગ. – રાજ બહેનીને કંઠે નીતરતાં હાલરડાંમાં ઘોળ્યો કસુંબીનો રંગ; ભીષણ રાત્રિ કેરા પહાડોની ત્રાડોએ ચોળ્યો કસુંબીનો રંગ. – રાજ દુનિયાના વીરોનાં લીલાં બલિદાનોમાં ભભક્યો કસુંબીનો રંગ; સાગરને પાળે સ્વાધીનતાની કબરોમાં […]

Gir Forest National Park
શૌર્ય ગીત

રાંગમા ઘોડી શોભતી

શૌર્યગીત રાંગમા ઘોડી શોભતી એની મુછડીયું વાંકાં વળ લેતી, દાઢી કાતરીયાળી ફર ફરકતી, એની આંખ્યુ વગર કસુંબે રાતી, એકે હજારા ઇ રણમાં જુજતો ઘાયે ઇ આખો વેતરાતો, તોય દુશ્મનો ને વાઢતો, તલવાર એની વીંઝતો, ગૌ બ્રાહ્મણ પ્રતિપાળ ઇ વીર ભાલે ભાલાળા વેરતો, ખાંડા કેરા ખેલ ખેલવા ઇ ભડ ખડગ ખેંચતો, આટલી એંધાણી દરબાર તણી ના […]

Holika Dahan
લોકગીત શૌર્ય ગીત

તલવારનો વારસદાર

ભેટે ઝૂલે છે તલવાર, વીરાજી કેરી ભેટે ઝૂલે રે ભીંતે ઝૂલે છે તલવાર, બાપુજી કેરી ભીંતે ઝૂલે છે મારા બાપુને બહેન બે બે કુંવરિયા, બે વચ્ચે પાડ્યા છે ભાગ હાં રે બેની બે વચ્ચે પાડ્યા છે ભાગ, વીરાજી કેરી ભેટે ઝૂલે રે મોટે માગી છે મો’લ મ્હેલાતો વાડિયો, નાને માગી છે તલવાર મોટો મહાલે છે […]

Stamp Junagadh State Saurashtra
ગીત-કવિતા-બાળગીતો-હાલરડાં શૌર્ય ગીત

નવ કહેજો!

રણવગડા જેણે વીંધ્યા, વહાલી જેને વનવાટ; જે મરતાં લગ ઝંખેલો ઘનઘોર વિજન રઝળાટ : જે ગગન ચુંબતાં ગિરિશૃંગે સુણતો હાકલ અવિરામ – એ સુભટ કાજ કો’ નવ કહેજો ‘પ્રભુ દે એને વિશ્રામ !’ દમ દમ કર્મે મચી રહેતાં ઊછળે ઉરમાં ધબકાર; ભલી એ એની વિશ્રાંતિ, એ સુખ, જીવનઆધાર : એ પડે-લડથડે, છતાં ઊઠી ફરી ચડે […]

Charan Kanya by Zaverchand Meghani
ગીત-કવિતા-બાળગીતો-હાલરડાં શુરવીરો શૌર્ય ગીત

વીર જતીન્દ્રનાં સંભારણા

રણશીંગાં બજિયાં નહીં, નવ ગહેકી શરણાઈ, તલવારોની તાળીઓ સમરે નવ સંભળાઈ; સિંધુડા-સૂર શરણાઈના નવ સુણ્યા, હાક વાગી ન, તોખાર નવ હણહણ્યા, ઘાવ પર ઘાવ નવ ખડગના ખણખણ્યા, યુદ્ધ-ઉન્માદના નાદ નવ રણઝણ્યા. વિણ ઉન્માદે વીર તેં દીધો દેહ ધરી બિન્દુ બિન્દુ રક્તનાં રિપુને દીધ ગણી; બિન્દુ બિન્દુએ રક્ત દીધાં ગણી, ચૂકવી પલપલે દેહની કણીકણી, મૃત્યુને ગણ્યું […]