નાચતાં નાચતાં નયન-નયણાં મળ્યાં,
મદભર્યા નાથને બાથ ભરતાં,
ઝમકતે ઝાંઝરે તાળી દે તારુણી
કામિની કૃષ્ણ-શું કેલિ કરતાં.

પ્રેમદા પ્રેમશું અધર ચુંબન કરે,
પિયુ-સંગ પરવરી સબળ બાળા,
તાલ-મૃંદગ મધ્ય ઘમઘમે ઘૂઘરી,
શ્યામ-શ્યામા કરે ચપળ ચાળા.

ઉર-શું ઉર ધરે, નાથ રંગે રમે,
જેહને જ્યમ ગમે ત્યમ રમતાં,
ભણે નરસૈંયો રંગરેલ-ઝકોળ ત્યાં,
રણ ઠર્યો સપ્ત સ્વર ગાન કરતાં.

– નરસિંહ મહેતા

Posted in ભજન-પ્રભાતિયા-પ્રાર્થના Tagged with:

Randal Mata Temple Dadvaઅમરેલી જિલ્‍લામાં બાબરા – વાંસાવડ રોડ ૫ર દડવા રાંદલના ગામે આવેલ આ મંદિર ઘામિઁક આસ્‍થાનું કેન્‍દ્ર છે. રાંદલ માતાના વિશાળ મંદિરમાં માતાજીની બાઘાથી સંતાનપ્રાપ્‍તિ કરનાર મહિલાઓ મોટી સંખ્‍યામાં આવે છે.

આ મંદિરની મુલાકાતે આવનાર શ્રઘ્‍ઘાળુઓ માટે રહેવા – જમવાની ઉત્તમ સુવિઘા પ્રાપ્ત છે. દેશભરમાંથી આ સ્‍થાને યાત્રાળુઓ આવે છે.

Posted in મંદિરો - યાત્રા ધામ Tagged with: , , ,
Devayat Bodar ni Khambhi

દેવાયત બોદર -કાઠીયાવાડ નું સાચું ખમીર

ઇ.સ. ૧૦૧૦નાં સમયમાં જુનાગઢ રાજ્ય ઉપર રા’ડિયાસનું શાસન તપતું હતું. ત્યારે સોલંકીઓએ દગાથી રા’ડિયાસની સેનાને હરાવી રાજાની હત્યા કરી હતી. પરંતુ કુળદપિ રા’નવઘણને બોડીદરનાં જ આહીર દેવાયત બોદરનાં ઘરે પહોંચાડવામાં આવ્યો હતો. બાર વર્ષ બાદ તેની જાણ સોલંકીઓને થતાં દેવાયતને બોલાવી સોલંકીનાં દુશ્મનને તેમની પાસેથી માંગ્યો ત્યારે દેવાયત બોદરે તેમનાં પુત્રને આપી દીધો હતો. અને તેમની નજર સામે તેનો વધ કર્યો હતો. અને સમય જતાં રા’નવઘણને લઇ જુનાગઢ જીતી લીધું હતું. આમ ઈતિહાસમાં દેવાયત બોદર તેમની પત્ની આહિરાણી અને ઉગો- અમર થઇ ગયા છે.

ગુજરાતનાં સોલંકીવંશના રાજા દુર્લભસેનની રાણીઓ કાઠિયાવાડની જાત્રાએ નીકળે છે. દામોકુંડમાં સ્નાન કરવાનો વેરો જૂનાગઢના રાજવી રા’ડિયાસે માંગતા રાણીઓને માઠું લાગ્યું અને સ્નાન કર્યા વિના પાટણ પાછી ફરી. અપમાનનો બદલો લેવા દુર્લભસેને જૂનાગઢ પર ચડાઈ કરી, પણ દિવસો સુધી મથવા છતાં ગઢનો કાંગરો ય ખેરવી શક્યો નહીં. છેવટે એક ચારણને જૂનાગઢના મહેલમાં રા’ નું માથું દાનમાં માગી લેવા મોકલ્યો. રા’ એ હરફ પણ ઉચ્ચાર્યો નહિ અને કવિરાજને માથું ઉતારી આપ્યું. આમ, સોલંકીઓએ કપટથી રા’ડિયાસને મારી જૂનાગઢ હાથ કર્યું, જેથી રા’ની તમામ રાણીઓએ આત્મવિલોપન કર્યું. તેમાંની સોમલદે નામની રાણી મરતાં પહેલા પોતાનાં નાના બાળકને એક વડારણ બાઈને સોંપતી ગઈ. આ બાળક એ જ નવઘણ – રા’ ના કુળનો છેલ્લો વંશજ. પેલી વડારણ બાઈ જેમતેમ કરીને બાળ નવઘણને બોડીદર ગામના દેવાયત આહીર પાસે પહોંચાડે છે. દેવાયતને નવઘણની એ જ ઉંમરનાં બે સંતાન છે – દીકરો વાહણ અને દીકરી જાહલ. સોલંકીઓનો કેર હોવાં છતાં બહાદુર આહીર દંપતિ નવઘણને સ્વીકારે છે. હવે બે ને બદલે ત્રણ સંતાનો દેવાયતના ઘરમાં ઉછરે છે. સમય પસાર થતો જાય છે. ત્રણેય બાળકો માનો ખોળો મૂકી ફળીમાં રમતા થાય છે. એવે વખતે કોઈ જાણભેદુ સોલંકીઓના થાણેદારના કાન ભંભેરે છે અને વાત છતી થાય છે. ગામના ચોકમાં તમામ આહીરોને એકઠા કરી સોલંકીઓનો થાણેદાર એક-એકને પૂછે છે કે “સાચે જ દેવાયતના ઘરમાં રાજનો દુશ્મન ઉછરી રહ્યો છે?”. વફાદર આહીરો મગનું નામ મરી પાડતા નથી. આખરે દેવાયતને બોલાવી થાણેદાર એને જ પૂછે છે, અને સૌનાં આશ્ચર્ય વચ્ચે દેવાયત આ વાતની પુષ્ટિ કરતાં કહે છે – “મારે તો રાજભક્તિ દેખાડવી હતી. ડિયાસનો દીકરો મારે ઘરે ઊઝરતો નથી. પણ કેદમાં રાખેલ છે. એ મોટો થાત એટલુ હું મારી જાણે જ દોરીને એની ગરદન સોળંકીયુંને સોંપી દેત. હું સોળંકીઓનો લૂણહરામી નથી.” પછી તો ઘરે પત્ની પર કાગળ લખી દેવાયત નવઘણને તેડાવે છે. કાગળમાં લખે છે – “રા’ રાખીને વાત કરજે”. “રા’ રાખીને વાત કરજે” – સોરઠી ભાષાના આ કોયડાને ગુજરાતનાં સોલંકીઓ પકડી ન શક્યા, પણ દેવાયતની પત્ની બધું જ સમજી ગઈ. હૈયા પર પથ્થર મૂકીને એણે પેટના દીકરા વાહણને તૈયાર કરીને મોકલ્યો. નાનકડા વાહણને જોતાં જ આખો આહીર ડાયરો દેવાયતની સ્વામી-ભક્તિ પર ઓવારી ગયો. ખુદ બાપના હાથે દીકરાની સોલંકીઓએ કતલ કરાવી. મર્યો છે એ નવઘણ જ છે એ વાતની ખરાઈ કરવા, તેમેણે મૃત દીકરાની આંખો પર ઉઘાડા પગે આહીરાણીને ચાલવાની ફરજ પાડી! પતિ-પત્નીએ હસતા મોંએ પુત્રનું બલિદાન આપી રા’ ના કુળદીપકને જલતો રાખ્યો!

રા’નવઘણની વાત અહીં પસંદ કરવા પાછળનો હેતુ એ જ છે. આ વાતની સાથે સંકળાયેલી જે વાત ઓછી જાણીતી છે તે એ કે કેટલાય વર્ષ સુધી વાહણના મૃત્યુ વિશે એક આંસુ ન પાડનાર આહિરાણીએ જ્યારે રા’નવઘણ જુનાગઢનો રાજા બને છે ત્યારે વર્ષો પછી પોકે પોકે રડે છે અને વાહણના મરશિયા ગાય છે. આહિરોમાં ત્યારથી બંગડી કે સેંથાનો કોઈ રિવાજ રહ્યો નથી. ત્યારથી કાળુ કાપડુ પહેરીને સતત આહિર સ્ત્રીઓ વાહણનો શોક મનાવે છે, તેમની એ વેશભૂષાની પાછળ રહેલા આ સત્યની કથની આપણી દરેક વાત, દરેક પ્રથા પાછળના ઉંડા ઈતિહાસની સાક્ષી પૂરે છે.

કવિ દુલા ભાયા કાગના જનેતાના દૂધમાંથી સાભાર લીધેલ છે.. (સંકલન :: રામદે ડાંગર (મોરબી)


1. Devayat Bodar (900 AD – 1025 AD) was an important Yadav Warrior, known for his bravery, sacrifice and endless love towards his motherland, with the help of whom, Ra Navghan, King of Junagadh and father of Ra Khengar, had taken the throne of Junagadh.

2. He was born in the Ahir family of Alidar-Bodidar village of Junagadh in Gujarat.

3. He had two children named Uga (son) and Jahal (daughter) from Sonal. Devat Bodar sacrificed his own son Uga to save Ra Navghan from the Solanki king who dethroned and killed Ra Diyas, father of Ra Navghan. A maid of Ra Diyas handed the little child (Ra Navghan) of Ra Diyas to Devat Bodar. Devat Bodar promised that he would do whatever it takes protect Ra Navghan and to give back his kingdom of Junagadh.

4. Devat Bodar raised Ra Navghan and his own son Uga together till they reached at the age of 12. Someone informed King Solanki that Ra Navghan had been raised by Devat Bodar. Devat Bodar was brought to the king’s court and was asked that whether the information is true or not. Devat Bodar understood the situation and replied positively. The king asked him to bring Ra Navghan. He wrote a famous encrypted message: “રા રાખી ને વાત કરજે આહિરાણી!” meaning “Oh! Ahirani talk but keep Ra!” to his wife Sonal. So his son instead of Ra Navghan is brought to the king, as no one could differentiate between Ra Navghan and Uga. The King tested him, by asking him to kill Ra Navghan (who was actually Uga) by his own hands. Devat Bodar cut off the head of his son, to prove that to the King that he was not his son but was Ra Navghan. The King was still not satisfied. So, he asked to bring Devat Bodar’s wife Sonal and asked her to remove eyes from the head of dead Uga, keep it on ground, and walk on that eyes, without dropping even one drop of tear from her own eyes. As, it was such a cruel and hard test for a mother, but Sonbai did that, to prove that he was not her son. Finally, the king came to the conclusion that the person whose head was cut off was Ra Navghan. Within 10 years to this event, Ra Navghan was grown up to attack Solanki.

5. Devat Bodar who was a leader of his caste Ahir, called his fellow Ahirs to fight against king Solanki to de-throne him and give the throne of Junagadh to Ra Navghan, son of RaDiyas. Ahir caste warriors who are renowned for their valour and bravery fight a severe battle with king Solanki and at last, Solanki loses the battle. Ra Navghan was throned as King of Junagadh. “Ra” dynasty comeback as a ruling dynasty with the help of Ahirs.

6. Today there are two wells constructed by Ra Navghan in Junagadh UpperKot fort. Temple of Devat Bodar is also there at Bodidar village near Junagadh. Today many Bodars live in Gujarat (Specially in Kathiyawad). These Bodars are one of the clan of Devayat Bodar. From 24 April-1 May 2011 a huge function was organised by Bodars in honour of Devat Bodar at Bodidar village, and for changing the name of place Bodidar to Devayatgadh
-Source Website

Posted in ઈતિહાસ, શુરવીરો, શૌર્ય કથાઓ Tagged with: , , , ,

ગુલાબ એ સુંદર પુષ્પ છે તેથી ભગવાને તેના રક્ષાં માટે કંટક આપ્યાછે તમે પણ તેનામાં વિશ્વાસ રાખજો તમારા સુભ કાર્ય માટે તે હમેશા ત્યાં ઉભો જ હોય છે પણ તમારી ડગુમગુ થતી શ્રધાને લીધે તે તમને દેખાતો નથી…

Posted in સુવિચાર
Pan Nalin

અમરેલી જીલ્લામાં આવેલું ખીજડીયા જંકશન નામનું સાવ નાનું એવું ગામ. આ ગામના જંકશન પર રેલ્વેનું ક્રોસીંગ થતુ હતું આથી રેલ્વેમાં મુસાફરી કરતા લોકો સિવાય બહુ ઓછા આ ગામને ઓળખતા હશે. અમરેલીમાં શિક્ષક તરીકે નોકરી કરતા બે મિત્રો શિવરાત્રીનો મેળો કરવા માટે રેલ્વેમાં જુનાગઢ જઇ રહ્યા હતા.

અમરેલીથી જુનાગઢ જતા વચ્ચે આ ખીજડીયા જંકશન આવે. અહીં રેલ્વેનું ક્રોસીંગ હોવાથી લગભગ અડધો કલાક ટ્રેન ઉભી રહે. બંને શિક્ષકો પ્લેટફોર્મ પર ચા પીવા માટે એક લારી પર ગયા. ચાની લારી પર 12 વર્ષનો એક છોકરો કપ રકાબી સાફ કરી રહ્યો હતો. શિક્ષકે ચાની લારી વાળાને આ છોકરા વિષે પુછ્યુ એટલે એમણે કહ્યુ , ” સાહેબ, મારો જ દિકરો છે પણ એને ભણવાનું નથી ગમતુ એટલે અહીંયા મને મદદ કરે છે.”

ચા પીધા પછી આ શિક્ષકે છોકરાને બોલાવીને પુછ્યુ , ” બેટા , તને ભણવાનું નથી ગમતુ તો પછી શું ગમે છે ?” છોકરાએ કહ્યુ , “સાહેબ , મને ચિત્રો દોરવા ખુબ ગમે. જુઓ મારા દોરેલા આ ચિત્રો.” સિગારેટના ખાલી બોક્સ પર દોરેલા ચિત્રો જોઇને શિક્ષકો દંગ રહી ગયા. એમણે ચાની લારી વાળા ભાઇને કહ્યુ , ” આ છોકરો તો ખુબ આગળ વધી શકે તેમ છે અમે એને જુનાગઢથી પાછા આવીએ ત્યારે અમારી સાથે લઇ જઇએ અને અમારા ખર્ચે ભણાવીએ. છોકરાના પિતાએ આ માટે મંજુરી આપી અને શિવરાત્રીનો મેળો કરીને આવેલા આ શિક્ષકો કપ-રકાબી સાફ કરતા છોકરાને પોતાની સાથે લઇ ગયા.

છોકરાને એના મનગમતા ક્ષેત્રમાં આગળ વધવા માટે તમામ પ્રકારની મદદ કરી. એ છોકરાએ વડોદરાથી ફાઇન આર્ટસનો કોર્સ કર્યો. મુંબઇમાં જઇને પોતાની પ્રતિભાનો પરિચય કરાવ્યો. આર.કે.લક્ષ્મણ સાથે રહીને કાર્ટુન સીરીઝ ‘વાગલે કી દુનિયા’ બનાવી. પછી તો એની પ્રતિભા ભારત પુરતી મર્યાદીત ન રહેતા ભારત બહાર પહોંચી. ફિલ્મ બનાવવા માટેના સપના જોતો એ છોકરો આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ નિર્માતા-નિર્દેશક તરીકે પ્રખ્યાત થયો. મહાનાયક અમિતાભ બચ્ચન પણ જેની સાથે કામ કરવાની મહેચ્છા રાખે છે એ ખીજડીયાના નલીનકુમાર પંડ્યા તરીકે ઓળખાતા અને હાલ ફ્રાંસમાં રહેતા છોકરાને આજે દુનિયા “પાન નલીન” ( Pan Nalin) ના નામથી ઓળખે છે. અને પેલા અમરેલીના શિક્ષક એટલે ડો.વસંતભાઇ પરિખ.

મિત્રો , આપની શ્રેષ્ઠ કારકીર્દીનું ઘડતર આપના મનપસંદ ક્ષેત્રમાં જ કરી શકશો અને જો ઇરાદો પાકો હશે અને મનોબળ બજબુત હશે તો સફળતા તમારા કદમોમાં આળોટશે.


Pan Nalin is an Indian film director, screenwriter and documentary maker. Nalin is best known for directing award-winning films like Samsara, Valley of Flowers, and Ayurveda: Art of Being. His debut film, Samsara went on to win awards like “Grand Jury Prize – Special Mention” at AFI Fest and “Most Popular Feature Film” at Melbourne International Film Festival in 2002. His next film will be Buddha: The Inner Warrior, a biopic of Siddhartha Gautama.

Biography
Nalin was born as Nalin Kumar Pandya, in a small town in Gujarat, India. His father owns a tea stall at Khijadiya railway station near Amreli. He lives in India and France.

Pan Nalin studied Fine Arts at the M. S. University of Baroda and went on to learn Design at the National Institute of Design. He made four animation films and twenty short silent films before moving to Mumbai where he worked as production runner until directors realized his potential and started to give him opportunities to direct commercials and corporate films.

Pan Nalin, came into global limelight with his debut feature Samsara (2001).

As a child, Nalin disliked schools; instead he used to paint and draw. He also staged mythological dramas and folk plays.

He saw his first movie at age nine. As a teenager, he left his village in pursuit of cinema. After studies in Fine Arts at the M.S. University of Baroda, Nalin went to learn Design at the NID (National Institute of Design).

He traveled widely in India and finally moved to Mumbai (Bombay) where he worked as production runner. Producers recognized Nalin’s talent and offered him a chance to direct commercials and corporate films.

Nalin lived in the US and UK for a short period and then set out for six-month-long nomadic existence in Europe. On returning to India, he roamed the Himalayas.

Nalin experimented with the short fiction film forms and made documentaries with BBC, Discovery, Canal Plus and other international networks. His multiple award winning feature documentary Ayurveda: Art Of Being was theatrically released worldwide with major success. Ayurveda celebrated a yearlong theatrical run in Spain and record-breaking three-year-long run in France. The film met with similar success in US, Canada, Germany, Holland…

His first feature film Samsara was a success worldwide and won him some thirty plus international awards. Many critics and spectators considered Samsara a groundbreaking film. Miramax/Disney has acquired the film for the US.

Nalin’s feature film Valley of Flowers was presold to 35 countries and is considered a major underground hit. It continues to enjoy theatrical release with critical and commercial success worldwide. The film was filmed in remote, high altitude Himalayas and in Japan. It won Best Picture at IFFLA Los Angeles, and won four nominations at IAAC New York, including The Best Picture and The Best Director.

Nalin’s tragicomedy script Slightly Sane won the CJ Entertainment’s Award for The Best International Project at Pusan International Film Festival, South Korea. Nalin is also working on English language pictures, the line-up includes a film on life of Buddha, an action-adventure epic The First Warrior and supernatural thriller titled H2O.

For the UN Climate Change Conference in Copenhagen 2009, United Nation’s project Visual Telegrams invited 30 popular filmmakers from 30 countries to make a short film on our environment. Pan Nalin is among the invitees and only Indian to join leagues of well known directors like Stephen Frears, Paul Haggis, and Emir Kusturica.

In 2006 Pan Nalin was awarded Spain’s award Vida Sana for his contribution to ecology. Also in 2007, TMG (David Flint’s Triangle Media Group UK) awarded Pan Nalin as one of the Top 50 Achievers in Global Mainstream Media in the field of film, theatre and drama.

Pan Nalin has served as jury member at international film festivals along with celebrities like; Roman Polanski, Maria de Medeiros, Jamel Debbouze, Ludivine Sagnier, David Wenham, Paz Vega, Sandrine Bonnaire and Teddy Chan.

Pan Nalin is probably the only Indian screenwriter to be twice invited to a Screenwriter’s lab Equinoxe along with top Hollywood screenwriters like; Ron Bass, David and Janet Peoples, James V. Hart and Shane Black among others. Legendary Diva of French Cinema Jeanne Moreau headed the writer’s lab. Pan Nalin’s latest tragicomedy screenplay Slightly Sane won the CJ Entertainment’s Award for the Best International Project at Pusan 2009.

Pan Nalin has been invited to be on panels at literature, arts or media conclaves. At the Jaipur Literature Festival Nalin was invited for « Art of Adaptation for Screen » conclave with Oscar winner Christopher Hampton. Nalin was also invited, along with the delegation headed by Mr. Amitabh Bachchan; to be on the panel for France-India Coproduction forum at Salon du Cinema in Paris.

Filmography

  • 1991 The Khajuraho (short)
  • 1993 The Tulkus
  • 1994 The Nagas (documentary)
  • 1995 The Doubt (short)
  • 1996 Kaal
  • 1997 The Devadasi (documentary)
  • 1997 Eiffel Tower Trilogy: Height, Weight & Gravity (short)
  • 1999 Amazing World India (documentary)
  • 2001 Samsara
  • 2001 Ayurveda: Art of Being (documentary) [4]
  • 2006 Valley of Flowers
  • 2009 Echo of Eco (short)
  • 2013 Faith Connections (documentary)
  • 2014 Buddha: The Inner Warrior
Posted in કલાકારો અને હસ્તીઓ Tagged with: ,