Ahir Old Men Group

“જાજા વેરી જોઈ ને કોઈ દી હૈયા માં ન પામે હાર,
લડવા માં પાછા ના હટે ઈ છે આહિર ના એંધાણ.
દી ઊગે ને દાન દીયે ને તબકે ઘી ની ધાર,
સૌ મેમાન ને સરખા ગણે ઈ છે આહિર ના એંધાણ.
મુખ થી જુઠુ કોઈ દી બોલે નહી ને નીરખે નહી પર નાર,
આતો રાજા નુ પણ રક્ષણ કરે ઈ છે આહિર ના એંધાણ.“

“આહિર કુળ અવની ફળે જો હમીર ન હોત હયાત,
તો તો દેવકીજી નો દીકરો ઓલા કંસ ને હાથે કપાત.
ગોકુળ કેરે ગુંદરે નો હોત આહિર નંદ,
તો તો વાસુદેવ ને દેવકીજી નુ ક્યાય ફુટત નહી ફરજંદ.“

Posted in દુહા-છંદ Tagged with: , ,
Halaji Meramanji Ajani

લોકવાર્તાના નાદવૈભવમાં અશ્વ:
રૂમઝુમા… રૂમાઝુમા… રૂમાઝુમા… રૂમાઝુમા…‚ ધમાધમા…‚ તબડાક… તબડાક… તબડાક‚ ને બાગડદા… બાગડદા… બા ગડદા… પેગડે પગ મૂકીને ઘોડી પલાણવાની ક્રિયાને લોકવાર્તાનો કથક ખાલી પાંચ જ અક્ષરમાં સાદ્રશ્ય કરે. બગાક… જમ… કરતાંક ઘોડી પલાણી‚ ને પલાણતાં તો ઘોડી ઉડી સડડડડડડડડડ ખેપટ ઉડાડતી. યુદ્ધના મેદાનનું તાદ્રશ ચિત્ર આટલાં લાઘવથી રજુ કરવાનું શિષ્ટ ભાષાનું ગજું નહિ. ઘોડાની ચાલના ઘણાં પ્રકારો તથા ચાલને પણ નાદવૈભવ દ્વારા લોકવાર્તાનો કથક આબેહુબ પ્રગટ કરી શકે છે.

ચારણી બોલીનું યુદ્ધગીતઃ
હાલાજી ! તારા હાથ વખાણું કે‚ પટી તારા પગલાં વખાણું ?
બ્રદ રાવળ બિરદાવીયો હો‚ રંગ ક્ષત્રિ મહેરાણ‚
પાણી રખિયો આપરો હો‚ પરસીધ મેર પ્રમાણ..

હાલાજી ! તારા હાથ વખાણું કે‚ પટી તારા પગલાં વખાણું ?
મેરામણ જેસા મરદ‚ હો મમ આગે હોય‚
અમર કથાં રાખે‚ સાધે કારજ સોંય..
રણ જાંબેં ચો રાખિયો હો‚ મોભી ભડ મેરાણ‚
તેણ સમે કટકાં તણી હો‚ બાજી જડ બઝડાણ..
હાલાજી ! તારા હાથ વખાણું કે‚ પટી તારા પગલાં વખાણું ?

જાતો ખુની જાણ્ય‚ આગે મહેરાણ અજાણી‚
પટી ઘોડીએ પૂંઠ‚ તતખણ મેલી તાણી‚
આગે ભાગો જાય‚ ભોમ અંતર નહી ભાંગે‚
આણે મન ઉચાટ લાખ‚ લખ દાવ ન લાગે…

હાલાજી ! તારા હાથ વખાણું કે‚ પટી તારા પગલાં વખાણું ?
મું અગે શત્રુ સાજો‚ મું તો જીવતર હાર હું‚
ધણ કરાં અખે અપઘાત‚ ઘટ જો મેં શત્રુ ન માર હું‚
અસી બાજ ઉડણી‚ પવન વેગ હુ પડકારી‚
ત્રુટી તારા જેમ‚ ધીર પંખણ ધજધારી..

હાલાજી ! તારા હાથ વખાણું કે‚ પટી તારા પગલાં વખાણું ?
બરાછક હોઈ બારાડ‚ ભીમ ભારથ બછુટો‚
કરે ક્રોધ કૃતોત‚ તંત કર લેવા ત્રુટો‚
ક્રમ અઢાર માથે ક્રમણ‚ વાહે અતંગા વાઢિયો‚
સત્રંગ જરદ અસ સોંસરો‚ કૃંત અંગ સર કાઢિયો..

હાલાજી ! તારા હાથ વખાણું કે‚ પટી તારા પગલાં વખાણું ?

Posted in લોકગીત, શૌર્ય ગીત Tagged with: ,

Prachi no Piplo
(फोटो प्राची का अति पवित्र पिप्पल के पेड़ का है. जहां तर्पण व श्राद्ध के बाद पितृओ को पानी अर्पित कीया जाता है )

प्रभाष क्षेत्र में स्थित प्राची महातिर्थ पितृ श्राद्ध के लीये प्रख्यात है.
सोमनाथ से २० कीमी दुर प्राची वेरावल-कोडीनार हाइ वे पर ही है.
यहां सरस्वति नदी प्रस्तुत रुप से पुर्व की और बह रही है ,जो बहोत दुर्ल्लभ बी माना जाता है.

कुरुक्षेत्र के युद्ध में कौरवो और अन्य स्नेहीओ को मारने के बाद उसके पितृऋण के लीये यहां अर्जुन ने पितृ तर्पण कीया था.

माता कुंती के श्राप से यदु वंश का अंत हो चुका था.
भगवान श्री कृष्ण ने यदु वंश का श्राद्ध भी यहां कीया था.

एसा माना जाता है की पितृ का वास पिप्पल के पेड़ में होता है.
फोटो में दिखाया हुआ पिप्पल का पेड़ अति प्राचीन माना जाता है.
यह पेड़ पर ही श्राद्ध के बाद पानी पीलाया होगा एसी मान्यता है.

इस लीये पितृश्राद्ध के लीये यह स्थल बहोत पवित्र माना जाता है.
स्थानीक में लोगो के द्वारा कहा जाता है की १०० बार काशी जाने पर जितना पुण्य मीलता है उतना १ बार प्राची आने से मीलता है.

પ્રાચી (તા. સુત્રાપાડા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા જૂનાગઢ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૧ (અગિયાર) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા સુત્રાપાડા તાલુકામાં આવેલું એક મહત્વનું ગામ છે. પ્રાચી ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ગોરપદુ(બ્રાહ્મણ દ્વારા થતુ કાર્ય), ખેતી, ખેતમજુરી, તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમા બહુ જાણીતુ માધવરાયજી નું મંદિર આવેલુ છે. ત્યાં પ્રાચીન પીપળો આવેલો છે. આ પીપળાને મોક્ષ પીપળો પણ કહેવાય છે. અહીં હિંદુ ધર્મમાં આસ્થા ધરાવતા લોકો વિવિધ ધાર્મિક અનુષ્ઠાનો અને પિતૃકાર્ય અર્થે આવે છે.

પ્રાચી ગામ પર એક કહેવત છે કે:

“સો વાર કાશી એટલે એક વાર પ્રાચી”

Posted in ઈતિહાસ, મંદિરો - યાત્રા ધામ, શહેરો અને ગામડાઓ Tagged with: , , , ,
Saraswati Mata

या कुन्देन्दु तुषारहारधवला या शुभ्रवस्त्रावृता
या वीणावरदण्डमण्डितकरा या श्वेतपद्मासना।
या ब्रह्माच्युतशंकरप्रभृतिभिर्देवैः सदा वन्दिता
सा मां पातु सरस्वती भगवती निःशेषजाड्यापहा॥

અર્થ : સૌંદર્યમંડિત છે જે શુભ્ર શશિ સમ માળા છે જેની સુંદર જળબિન્દુ સમ ધવલ વસ્ત્રો છે જેને અતિ શોભતા વીણાદંડ સોહે જેના કર કમળમાં વિરામ આસન છે જેનું શ્વેત પદ્મનું સદા વંદન કરે જેને સર્વ દેવો બ્રહ્મા વિષ્ણુ મહેશ સહ પૂજ્ય ભાવે એવી દેવી મા સરસ્વતી દૂર કરજો અમ બુદ્ધિ કુંઠિત કરતા તિમિરને

Posted in ભજન-પ્રભાતિયા-પ્રાર્થના
Village of Saurashtra

રૂપાળું ગામડું

સોરઠી ગામઠી ગઝલ (અછાંદસ)

બેહૂદુ લાગે તો માફી જરા લખણ આ ગામડિયું સે,
આંગળિયુંથી દાઇરભાત ખાતા લાગે જણ ઉતાવળિયું સે;

ગૅસસ્ટવના ગતકડાંમાં ઇ ન પડે લોકઉજળા,
પકાવવા અન્ન ઈમના સૂલે બરતણ બાવળિયું સે;

કઠણ કરથી સાંદેણા સરિખો રોટલો ચડે સૂલે,
હરૂભરૂ જોઈ સે તગતગ દાંત કાઢતી તાવડિયું સે;

હૌના દલડાં જાણે કે સિમસિમ ખુલત ખજાના,
પરોણાગતમાં દૂધની તાંહડિયું ને ખીલે ગાવડિયું સે;

માયુંનાં હયડાં બાઈંધા સે એના સોરુંની ડોકે,
ડાયા માણહું ને લાગે દોરાધાગાનું માદળિયું સે;

હખિયાં સે હૌને કારણ ખાલી ઈ કે સંતોષ સે હૌને,
ઘણું કેવાય સ્યાર દીવાલું ને માથે વિલાયતી નળિયું સે;

માંડીને કરસું પસી કયેંક એઇને વખત મઈલે,
‘શિરીષ’નાં ગામડાંની રૂડી ને રૂપાળી વાતડિયું સે.

-સતીષ વૈશ્નાણી ‘શિરીષ’

Posted in ગીત-કવિતા-બાળગીતો-હાલરડાં, દુહા-છંદ, શહેરો અને ગામડાઓ Tagged with: , ,