Maha Shivratri Fair Junagadh

જાણવા જેવું:

રાજપૂત, કાઠી, કડિયા, કુંભાર, કણબી, કંસારા, આહીર, મેર, રબારી, ભરવાડ, બ્રામ્હણ, ભાંડ મીર, સુમરા, મિયા, ખસિયા, ખવા, ખાંટ, વાણિયા, વાણંદ, લુહાર, સુથાર, સથવારા, સોની, ઘાંચી, મોચી, મેમણ, મુંડા, ખોજા, ખત્રી, લોચા, લુવાણા, કોળી, કસાઈ, મછલા, માળી, ચારણ, બારોટ, નાગર, નાગાબાવાઓ, વણકર, વાંજા, વાઘરી, નટ, ભટ્ટ, વોરા, સિંધી, મલ, ફકીર, વોડ, ભોવાયા, ગજઈ, ગોલા, ઉદીયા, અબોટિયા, આરબ, ઓરસિયા, સૈયદ, પારસી, ધુગધોયા, ધોબી, મછવા, પિંજારા, રાવળ, ગુગળી, પતયા, પતય, નાયકા, નાયક, વાઘેર, વાદી, સીદી, સિપાઈ, કાલાવ, પઠાણ, મકરાણી,
મુંજાવર, ભીલ, ભોપા, ખારવા, ખમીસા, ખ્રિસ્તી, લંઘા, સઈ, સગર, સરણીયા, ડેર, ડયા, ડફેર..

 

Posted in મનોરંજન, શહેરો અને ગામડાઓ Tagged with: , , , , ,

ગંગા સતી જ્યારે સ્વધામ ગયા ત્યારે
પાનબાઈને થયો અફસોસ રે,
વસ્તુને વિચારતાં આનંદ ઉપજ્યો
ને મટી ગયો મનનો સર્વે શોક રે … ગંગા સતી

અંતરમાં બદલ્યું ને નિર્મળ થઈને બેઠાં
સંકલ્પ સમરું ચિત્તમાંહી રે,
હાણ ને લાભની મટી ગઈ કલ્પના
બ્રહ્માનંદ ખીલી ગયો ચિત્તમાંહ્ય રે … ગંગા સતી

જ્યાં રે જોવે ત્યાં હરિ હરિ ભાળીયા ને
રસ તો પીધો અગમ અપાર રે,
એક નવધા ભક્તિને સાધતાં,
મળી ગયો તુરિયામાં તાર રે …. ગંગા સતી

ત્યાં તો એટલામાં અજુભા આવ્યા
તેને કરાવ્યો સત્સંગ રે,
ગંગા સતી પ્રતાપે પાનબાઈ બોલિયા રે
હવે કોણ ચડાવે પુરણ રંગ રે … ગંગા સતી

-ગંગા સતી

Posted in ભજન-પ્રભાતિયા-પ્રાર્થના Tagged with:
Mani Mandir Morbi

> ધરતીકંપમાં મોરબીનાં મણી મંદિર મહેલમાં ભારે નુકસાની થઇ હતી
> ૨૫ કરોડનાં ખર્ચે મહેલે ફરી સાજશણગાર સજ્યાં
> મોરબીનાં રાજવી પરિવાર દ્વારા આજે મૂર્તિ પ્રતિષ્ઠા થશે

મોરબીની શાન સમા વિશ્વ પ્રસિધ્ધ વાઘ મંદિર (મણિમંદિર)ને ૨૦૦૧ના ભૂક઼ંપમાં નુકસાન પહોંચ્યું હતું. ચાર વર્ષ પહેલા રાજ્ય સરકાર પાસેથી આ ઐતિહાસિક ઇમારત પરત મેળવી  મોરબીના રાજવી પરિવારે રિનોવેશનની કામગીરી શરૂ કરાવી હતી. જેમાં વાઘ મંદિરના મધ્યમાં આવેલા ‘લક્ષ્મી નારાયણ’ મંદિરના જીણોgધ્ધારની કામગીરી પૂર્ણ થતાં આજે રાજવી પરિવાર દ્વારા મંદિરમાં ભગવાનની મૂર્તિનો પુન : પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા મહોત્સવ યોજાયો હતો. મહર્ષિ રાજર્ષિ મુનિના હસ્તે આ પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા કરવામાં આવી હતી.  આ પ્રસંગે મોરબીના રાજમાતાએ આ સમારકામને પૂર્વજોના ઋણ ઉતાર સમાન ગણાવ્યું હતું.

સૌરાષ્ટ્રની મયૂરનગરી મોરબીના તેના ઐતિહાસિક વારસા અને કલા સ્થાપત્ય માટે પ્રસિધ્ધ છે. જેમાં શિરમોર ગણાતા ‘વાઘ મંદિર’ માત્ર દેશમાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર િવશ્વમાં મોરબીને આગવી ઓળખ આપનારી ઇમારત છે. ૨૦૦૧ના વિનાસકારી  ભૂકંપમાં  આ ભવ્ય ઇમારત જર્જરિત થઇ ગઇ ગયું હતું.  ભૂકંપ પહેલા આ વિશાળ બિલ્ડિંગમાં દેવી દેવતાઓના મંદિર અને સરકારી કચેરીઓ કાર્યરત હતી પરંતુ, જર્જરિત ઇમારત ભયજનક બની જતાંં તમામ કચેરીઓ ત્યાંથી ખસેડી લેવામાં આવી હતી અને પ્રજાજનો માટે પ્રવેશ બંધ કરાયો હતો.

સાડા ચાર વર્ષ પહેલા મોરબીના રાજવી પરિવાર દ્વારા આ ઐતિહાસિક ઇમારત સરકાર પાસેથી પરત મેળવીને  રિનોવેશન કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી હતી. કલા સ્થાપત્ય, ઐતિહાસિક બાંધણી તથા ભવ્ય વારસો મૂળ સ્વરૂપે રહે તે રીતે આ ઈમારતનું સમારકામ ૨૦ કરોડના ખર્ચે હાથ ધરાયું હતું. મુંબઇની સ્ટર્કલ કંપનીને આ રિનોવેશનની જવાબદારી સોંપાઇ હતી. મોરબીના રાજમાતા વિજયકુંવરબા સાહેબ તથા રાજકુમારી મીરાબાપાની  સીધી દેખરેખ હેઠળ છેલ્લા સાડા ચાર વર્ષથી ચાલી રહેલા આ કામગીરીમાં અંતે લક્ષ્મીનારાયણ મંદિરના જીણોgધ્ધારની કામગીરી પૂર્ણ થઇ ગઇ છે.

મંદિરમાં પુન: પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા મહોત્સવનુંરાજવી પરિવાર દ્વારા આયોજન કરવામાં આવી રહ્યુંં છે. જેમાં સ્વામી રાજીિષ્ીઁમુનિ દ્વારા દેવી દેવતાઓની મૂર્તિઓની પુન: પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા કરવામાં આવી હતી. આ ગરિમાપૂર્ણ કાર્યક્રમમાં રાજમાતા વિજયકુંવરબા સાહેબ, રાજવી પરિવાર, ધારાસભ્ય કાંતિભાઇ અમૃતિયા, મોહનભાઇ કુંડારિયા, કોંંગી આગેવાન બ્રિજેશ મેરજા, જિલ્લા કલેક્ટર રાવલ, ડેપ્યુટી કલેક્ટર જોશી, મામલતદાર, ચીફ ઓફિસર સહિત મોરબીના વિવિધ ક્ષેત્રના આગેવાનો અને લોકો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

રાજર્ષિમુનિએ અશક્ય લાગતા કાર્યને સાકાર કરવા બદલ રાજવી પરિવારને અભિનંદન પાઠવ્યા હતા. રાજમાતા વિજયકુંવરબા સાહેબે આ કાર્યમાં સાથ સહકાર આપનારા તમામ લોકો, સંસ્થાઓનો અભાર માની મોરબીવાસીઓ પ્રત્યે તેમના પૂર્વજોનું ઋણ અદા કર્યાની ભાવના વ્યક્ત કરી હતી. તેમજ વાઘ મંદિરની ડોકયુમેન્ટરી ફિલ્મ પણ દર્શાવવામાં આવી હતી.

વાઘ મંદિરમાં મ્યુઝિયમ બનશે
વાઘ મંદિરની રિનોવેશનની કામગીરી સંભાળતા ચેતનભાઇએ જણાવ્યું હતું કે, આ કામગીરી માટે ત્રણ વર્ષનો સમય નિધૉરિત કરવામાં આવ્યો હતો પરંતુ, જેમ જેમ કામ થતું ગયું તેમ તેમ વધુ કામ નીકળતું જતું હતું. હાલ ૯૦ ટકા કામગીરી પૂર્ણ થઇ ગઇ છે. આગામી ૬ માસમાં રિનોવેશનની કામગીરી સંપૂર્ણ પૂરી થઇ જશે. રાજકુમારી મીરાબાપાએ જણાવ્યું હતું કે, આજથી મંદિરમાં પૂજા , પાઠ, આરતી શરૂ થઇ જશે. રિનોવેશન સંપૂgર્ણ પૂર્ણ થયા બાદ મ્યુઝિયમ બનાવવાની કામગીરી હાથ ધરાશે. ત્યારબાદ સંપૂર્ણ વાઘ મંદિર લોકો  માટે ખુલ્લુ મુકાશે.

વાઘ મંદિર ઐતિહાસિક વારસો
ઇ.સ. ૧૯૦૮માં મોરબીના મહારાજા વાઘજી ઠાકોર સાહેબ દ્વારા વાઘ મંદિરનું બાંધકામ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. ૧૯૨૨માં વાઘજી ઠાકોરનું અવસાન થતાં લખધીરસિંહજી ઠાકોર દ્વારા આ કામ આગળ ધપાવવામાં આવ્યું જે ૧૯૩૫ના અંતમાં પૂર્ણ થયું હતું અને ૧૩ જાન્યુઆરી ૧૯૩૧ના દિવસે અંગ્રેજ સરકાર લોર્ડ વિલિંગ્ડનના હાથે આ રાજવી ઇમારતનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું.

સૌજન્ય: દિવ્યભાસ્કર

Posted in ઈતિહાસ, ફરવા લાયક સ્થળો Tagged with: , ,
Charan Man

રામાયણ, મહાભારત, શ્રીમદ્ ભાગવત, ગણેશપુરાણ, વિષ્ણુપુરાણ, બ્રહ્મપુરાણ વગેરે હિંદુ શાસ્ત્રોમાં ચારણ જ્ઞાતિનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે, તો જૈન શાસ્ત્રોમાં ચારણોને સ્વર્ગમાં વાસ કરનારા તરીકે ઓળખાવી ચોવીસ તિર્થંકરમાંના એક ભગવાન શ્રીપૃથુના સમયમાં ચારણોએ સ્વર્ગમાંથી ઉતરી પૃથ્વી પર વસવાટ કર્યો હોવાનું જણાવે છે. એક માન્યતા મુજબ ચારણો તેના મૂળ વતન હિમાલયથી ધીરેધીરે રાજસ્થાન થઈ કચ્છ-સૌરાષ્ટ્રમાં સ્થિર થયેલા હોવાનું માનવામાં આવે છે.

આદ લગ ઇસવર: ન: ચારણિયો :
કવ ચારણ પેદા કિઓ, અંગરો મેલ ઉતાર;
પતા જાસ શંકર પણાં, માત જસી મંમાએ.

આદિનાં પણ આદિ ગણાતા ભગવાન શંકર અને માતા પાર્વતીના શરીરના મેલમાંથી જે મનુષ્ય ઉત્પન્ન થયો તે ચારણ કહેવાયો હોય તેના માબાપ તરીકે શિવ-પાર્વતીને માનવામાં આવે છે. ભગવાન ભોલાશંભુના મેલમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા ચારણને પાતાળ લોકની નાગકન્યા સાથે પરણાવવામાં આવતા ચારણોને ભોરીંગ (સાપ)ના ભાણેજ ગણવામાં આવે છે. અન્ય એક માન્યતા આહીર જ્ઞાતિના પૂર્વજ પાતાળલોકના રાજા નુહુષ ના વંશજો નાગ (અહિ)ને ધ્રુજાવનાર(ઇર) ગણાતા હોય આહીરો અને ચારણો વચ્ચે મામા-ભાણેજના સંબંધો જળવાતા આવ્યા છે. શારદ જેને રસણ રહે, ભાખ્યા આગમ ભેદ; વણ પઢ્યો વાતું કરે, ચારણ ચોથો વેદ.

જોકે ઉપરનો દુહો અન્ય રીતે પણ સાંભળવા મળે છે, જેમકે,

ચારણ ચોથો વેદ, વણ પઢ્યો વાતું કરે;
ભાખે આગમ ભેદ એ ભાણેજ ભોરીંગ તણો.

ચારણ જ્ઞાતિ શાસ્ત્રોમાં આગવા સ્થાન સાથે અનાદિ કાળથી પોતાની આગવી પ્રતિભા ધરાવે છે. શક્તિ ઉપાસક ચારણ જ્ઞાતિ ઉચ્ચ જીવન મુલ્યો સાથે સત્યને આદર્શ માની જીવ્યા છે, અને જરૂર જણાયે સત્ય માટે જાન ન્યોછાવર કરતા પાછી પાની કરેલ નથી; તેના અનેક દાખલાઓ જોવા મળે છે. ચારણને લોકો વિશ્વાસના પ્રતિક તરીકે જોતા પ્રાચીન સમયમાં રાજાઓ પોતાના ગઢ(કિલ્લા)ની ચાવીઓ સાથે જવાબદારી સોંપી દેતા તેઓ ગઢવી તરીકે પણ ઓળખાયા છે. ચારણો રાજા-પ્રજા વચ્ચે સેતુ તરીકે કામગીરી બજાવતા એ સાથે અન્યાય સામે અવાજ ઉઠાવવામાં સૌથી આગળ રહેતા ચારણોને સમાજના પ્રહરી પણ ગણવામાં આવતા હતા. નીતિમત્તા સાથે ધર્મ, દેશભક્તિ, શૌર્ય, કરૂણા, દાન, ભક્તિ, પ્રેમ, વિશ્વાસ, દયા, ન્યાય, વિવેક, કલા, આદર-સત્કાર વગેરેનું માનવ જીવનમાં રહેલ મુલ્ય સમાજમાં જળવાય રહે તેવા પ્રયત્નો સદીઓથી ચારણ જ્ઞાતિ કરતી આવી છે.

ચારણ-બારોટ સત્કર્મોને બીરદાવવામાં સૌથી મોખરે રહેતા તો અન્યાય કે નિંદનીય કૃત્યોનો વિરોધ કરવામાં રાજાધિરાજાઓની પણ શરમ રાખ્યા વગર જાહેરમાં તેના કાન આમળી અન્યાય, દુષ્ટતા, વિલાસીતા સામે જીવના જોખમે પોતાનો જાતી ધર્મ નીભાવતા આવેલા. મોગલ દરબારમાં શહેનશાહ ઔરંગઝેબને નિર્ભયતાથી તેના અન્યાય અંગે રજૂઆત કરનારા કવિ ભૂષણ ચારણ જ્ઞાતિના હતા, જેની રચના જોઈએ.

તસળી લૈ હાથ મેં, સુબહ કરે બંદગી કૈં,
મનમેં કપટસે જપેહી જાપ જપ્પ કે.
ભૂષણ ભણત શઠ, છંદ મતિમંદ ભઈ,
સૌ સૌ ચૂહે ખાય કે, બિલ્લી બૈઠી તપ્પકે.

લેખક : જયંતિભાઈ આહીર

Posted in ઈતિહાસ Tagged with: , ,

Rajput LAdvaiyo

સિંધુ રાગ સોહામણા,શૂર મન હરખ ન માય,
શિર પડે ધડ લડે, એના વધામણા વૈંકુઠ જાય.
શિર પડે ધડ લડે,તુટે બખતરાં કોર,
આભ ઊલટે ને ધરા પલટે,જબ છુટે જાલોર.

રંગ રાજપુતા રંગ હે,રણમા ઝૂઝણહાર;
મારણ મરણકે,કારણે ધર્યો ધરણ અવતાર.
રણવાટ ચડે ઘમસાણ લડે,લડતા જ પડે નહી પીઠ દિખાવે;
સિંહબાળ શૂરા,નરવિર પુરા,કરે શત્રુ ચુરા જડમુળ મિટાવે.

Posted in દુહા-છંદ Tagged with: