સૂર્ય પૂજા – ભલે ઊગ્યા ભાણ

Bhale Ugya Bhan, Bhan tohara Bhamna

ભલે ઊગ્યા ભાણ ભાણ તુંહારા ભામણા,
મરણ જીયણ લગ માણ અમારી રાખજો કાશપરાઉત…!

કાશપ જેહડો ન કોય જેને દણીઅણ જેહડા દિકરા,
લખદળ ભાંગે લોય ઉગાનુ આળસ નહીં
ચળુ ન પડે ચુક કમણે કાશપરાઉત…!

તેજ પંજર તિમ્મર ટળણ ભયા કાશપકુળ ભાણ,
અમલા વેળા આપને રંગ હો સુરજરાણ…!

સામસામા ભડ આફડે ભાંગે કે તારા ભ્રમ્મ,
તણ વેળા કાશપતણા તમે સૂરજ રાખો શરમ્મ…!

તું ઉગા ટળીયા તમ્મર ગૌ છુટા ગાળા,
તસગર ભે ટાણા દન કર કાશપદેવાઉત…!

અળ પર ઉગતા અરક ઓસડ તું અંધાર,
થે ઝાલર ઝણકાર દીઓળે કાશપદેવાઉત…!

સવારે ઉઠે કરે કરે સૂરજની આશ,
એને ગોરસ રસ ને ગ્રાસ દેશે કાશપરાઉત…!

સૂરજથી ધન સાંપડે સૂરજથી ધણ્ય હોય,
સુરજ કેરે સમરણે દોખી ન લંજે કોય…!

સૂરજ ને શેષનાગ બેય ત્રોવડ કે’વાય,
એકે ધરતી સર ધરી એકે ઉગ્યે વાણુ વાય…!

કે’દાદર કે’ડાકલા કે પુંજે પાખાણ,
રાત ન ભાંગે રાણ કમણે કાશપરાઉત…!

સૂરજ પ્રત્યક્ષ દેવ હે નર વંદે પાખાણ,
ઇસર કે ઉમૈયા સુણો એતાં લોક અજાણ…!

Surya Namaskarસૌરાષ્ટ્ર, ગુજરાત, કચ્છ અને કાઠિયાવાડની સંસ્કૃતિની મઝા એ છે, સૂર્યનારાયણનો ઉદય થાય. ભગવાન ભાસ્કર છે એ આદિત્ય પોતાના રથના ઘોડાને આભમાં વ્હેતા મુકે અને તેજપુંઝના પડદાનો પૃથ્વીની માથે ઘા કરે અને ઝળળળળળળળળ કરીને આખી પચાસ કરોડ પૃથ્વી છે ઈ ઝળાહળા થઈ જાય, તે દિ કોઈએ ગાયત્રીની વંદના કરી, કોઈએ સૂર્યની વંદના કરી,

॥ૐ ભાસ્કરાયવિતમહે મહદ્ જુત્તકરાય્ ધિમહી ધિયો યોનઃ પ્રચોદયાત્ ॥

કોઈએ એમ કિધુ,

॥ યમ્ મંડલમ્ બ્રહ્મોવિદો વદંતિકાયન્તિ યસ્ ચારણસિદ્ધ સંગા પુનાતુમ્ તત્સવિતુર્વરેણ્ યમ્ ॥

ભગવાન સૂરજનારાયણ ઉગે તેજપુંઝના પડદાનો ધરતીની માથે ઘા કરે. કોઈએ આયુષ્ય માંગુ, કોઈએ ધન માંગુ, કોઈએ સંતતિ માંગી, કોઈએ સંપતિ માંગી… પણ આ દેશના શુરવીર મહાપુરુષો એવા જન્મ્યા, એણે સૂરજનારાયણના ઓવારણા લઈને એમ કિધુ કે,

“એયયય, સૂરજનારાયણ સંપતિ નથી જોતી, સત્તા નથી જોતી, આયુષ્ય નથી જોતુ, પણ આ જગતના ચોકમાં જેટલા દિવસ અમારા આયુષ્યના લખાણા હોય, એટલા દિવસ, એયય સૂરજનારાયણ તને મારી ભલામણ ઈ છે કે અમારી લાજને, અમારી આબરૂને જગતના ચોકમાં ન જાવા દેતો, એયય સૂરજનારાયણ ! જગતના ચોકમાં અમારી આબરૂ નિલામ નો થાય.”

॥ લજ રખ તો જીવ રખ, લજ વિણ જીવ મ રખ, છાયા માંગુ એતરો રખ, તો દોનોય ભેરાં રખ. ॥

હે પરમાત્મા ! હે ભગવતી! હે નવલાખ લોબળીયાળી ! મારા જેટલા શ્વાસો લખાયેલા હોય એમાં મારી લાજ જો રહેતી હોય તો જ મારા પંડમાં પ્રાણને રાખજે. લાજ અને જીવતર બેય ભેળા હોય તો જીવવાની મઝા આવે.”

Posted in દુહા-છંદ, ભજન-પ્રભાતિયા-પ્રાર્થના Tagged with: , ,

આ પણ વાંચો...

1)    હિન્દ કી રાજપુતાનિયા થી… 2)    કૈલાશ કે નિવાસી નમું બાર બાર હું
3)    પાળીયા બોલે છે 4)    કાઠીયાવાડી છે
5)    હોથલ પદમણી – કાઠીયાવાડી દુહા 6)    અષાઢી બીજ
7)    અખિલ બ્રહ્માંડમાં એક તું શ્રીહરિ 8)    કાઠીયાવાડી દુહા
9)    આજ વૃંદાવન આનંદસાગર 10)    સાચા સંતો માથે ભક્તિ કેરા મોલ
11)    મનડાને સ્થિર કરે જાગીને જાણે ભલે 12)    ઝીલવો જ હોય તો રસ
13)    શ્રી ઉમિયા માતાની છડી 14)    મેરુ તો ડગે જેનાં મન નવ ડગે, પાનબાઈ
15)    સરસ્વતી વંદના : યા કુન્દેન્દુ તુષારહારધવલા 16)    આજ મારાં નયણાં સફળ થયાં
17)    ચારણી નિસાણી છંદ 18)    કળાવંત કુળવંત કાઠીયાણી
19)    રામ સભામાં અમે 20)    હાં રે દાણ માંગે
21)    માણવો હોય તો રસ માણી લેજો પાનબાઈ 22)    શ્રી ઉમિયા માતાની સ્તુતિ
23)    સિંહણ બચ્ચું 24)    સોરઠ રતનની ખાણ
25)    ચાલ રમીએ સહિ 26)    પદમાવતીના જયદેવ સ્વામી
27)    સોરઠ દેશ ન સંચર્યો 28)    ભા’ કુંભાજી – ગોંડલ
29)    ચારણી સાહિત્યમાં ઘોડાંનાં વિવિધ નામ 30)    બારાડી – લીલી નાઘેર પંથક
31)    કળજુગ આવ્યો હવે કારમો 32)    કળજુગમાં જતિ સતી
33)    જુગતીને તમે જાણી લેજો 34)    ઘેડ પંથક
35)    કાનજી તારી મા કહેશે 36)    ગિરિ તળેટી ને કુંડ દામોદર
37)    દળી દળીને ઢાંકણીમાં ઉઘરાવવું 38)    સંગાળશા શેઠ ને ચંગાવતી રાણી
39)    સૌરાષ્‍ટ્રના પાંચરત્‍નો 40)    વિર ચાંપરાજ વાળા
41)    સિંહ ચાલીસા 42)    સૂર્ય વંદના
43)    વાગે ભડાકા ભારી ભજનના 44)    કાગવાણી
45)    જનની જણ તો ભક્ત જણ જે 46)    કાળધર્મ ને સ્વભાવને જીતવો
47)    સૌરાષ્ટ્ર ની ઓળખ સમા લોકડાયરા 48)    ધન્ય હો ધન્ય સૌરાષ્ટ્ર ધરણી
49)    ધ્યાન ધર 50)    નાથા ભાભા મોઢવાડિયા
51)    વીર રામવાળા 52)    નાગર નંદજીના લાલ
53)    કાઠીયાવાડની કામિની 54)    મોરલી કે રાધા?
55)    કાઠીયાવાડી દુહા 56)    જીવન અંજલી થાજો
57)    કાઠિઓએ કાઠીયાવાડ કીધો 58)    જવામર્દો મહેરો ની યશોગાથા -મણિયારો
59)    આપણું સૌરાષ્ટ્ર 60)    અમે મહિયારાં રે, ગોકુળ ગામનાં
61)    શહીદો ને કોટી કોટી વંદન 62)    વા વાયા ને વાદળ ઊમટ્યાં
63)    અંજનીનો જાયો શ્રી હનુમાન 64)    ગજબ હાથે ગુજારીને
65)    વીર માંગડા વાળો 66)    પાંચાળ પંથક
67)    શિવતાંડવ સ્ત્રોત્રમ 68)    મચ્છુકાંઠો
69)    ઓખામંડળ પરગણું 70)    ભાલબારું અને નળકાંઠો પંથક
71)    ઝાલાવાડ પરગણું 72)    છત્રીસ રાજપૂત શાખા અને તેના ગઢ
73)    જલારામ બાપાનું ભજન 74)    સોન હલામણ
75)    ભોજા ભગત ના ચાબખા 76)    રૂપાળું ગામડું
77)    રાજા ભૃતુહરી અને રાણી પીંગલા 78)    કાઠીયાવાડી દુહા
79)    આહિરના એંધાણ 80)    કસુંબો
81)    લોકસાહિત્ય 82)    રાજિયાના સોરઠા
83)    રંગ રાજપુતા 84)    સોરઠની સાખીઓ
85)    કાઠીયાવાડી દુહા 86)    નીડર ચારણનો દોહો
87)    ૧૪ વિદ્યા 88)    સોરઠ ના દુહા
89)    શ્રી ઉમિયા માતાની આરતી 90)    શ્રી જલારામ બાવની
91)    સોરઠી દુહો 92)    મચ્છુકાંઠો
93)    ક્ષત્રીયોની તલવાર નુ સાહિત્ય 94)    સોરઠદેશ સોહમણો
95)    દશાવતાર -દોહા 96)    મરદ કસુંબલ રંગ ચડે
97)    ગીર સાથે ગોઠડી 98)    મરદો મરવા તેગ ધરે
99)    ઊંચો ગઢ ગિરનાર 100)    મારા શાયર મેઘાણી